Excellentissime et illustrissime domine,
Rex est Monticellis.2 Cardinalis in lectica portatur Lugdunum,3 comitantibus eum cardinalibus Bichio et Mazarino. Trahitur post eum Thuanus. Cancellarius Franciae et cum fratre regio locutus est, qui Blesas redit, et cum duce Bulionio, qui nunc Lugduni diligenter asservatur tribus portis, quarum prima centum habet custodes. Thuanus putatur in Bastiliam duci. Pro duce Bulionio laborant et affines in Gallia multi, et in quorum precibus plus est ponderis landgravia4 ac princeps Arausionensis. Vehementer rex appetit potiri Sedano, non tantum
402
quod amet prolatare fines, verum etiam quod is locus iam saepe res novantibus receptum praebuerit.De Perpiniano adhuc incerta omnia. Dicuntur obsessi venire ad pacta, sed id schema in bello frequens ducendo tempori. Interim a Sicilia et Neapoli nova classis Hispanis advenit. De Portugallica autem inanis Gallorum expectatio.
XI[I]o mensis huius Crescentinum Hispanis eripuit princeps Thomas; XIVo in urbe Taurinorum facta sunt sponsalia inter principem Mauritium, ducem [O]netiae5 - ita nunc dicitur qui antehac cardinalis Sabaudus - et ducis defuncti filiam, quibus adfuit dux Longovillanus.
Dux Carolus ab Alsatia discessit. Creditur velle succurrere Lamottae, quam premit undique Halerius. Mercius apud Epfingam se munit. Melos transiit Sancti Audomari urbem, ut in Galliam irrumpat; Guichius Malbodium, ut in Flandriam. Harcurtius castella quaedam in Bononiensi tractu ab Hispanis capta recepit. Sed et hi Gallici exercitus et is qui in Italia est pecunia egent. In Catalania nova fuit contra Gallos coniuratio, sed detecta. Facta hic indicatio bonorum quae regina mater in Gallia habebat; reperta ea valere II milliones.
Cardinalis Riceliacus ad literas matris Cinqmarcii rescripsit6 facturum se quae possit, sed debere eam se parare ad omnes eventus. Princeps Condaeus apud cardinalem Riceliacum est.
Rex Hispaniae adhuc Caesaraugustae est et magnas habet copias. Lamega a cardinalibus Romae non nisi episcopus receptus fuit, ideo abitum parat. Manet papae bellum cum Parma, et cum Luca resurget controversia, exeunte tempore per quod suspensum fuerat interdictum. Mirandulam papa dicitur capere voluisse, sed impeditus a Venetis, Ethrusco, Mutinensi, qui nihil magis amant quam Italiae res manere quo sunt in statu. Romae et urbs et portae metu seditionum custodiuntur diligenter. Duae cohortes ab imperatore per Rhaetiam in terras Mediolanenses ivere.
MM pedites, equites D caesarianorum haerent apud Scafhusiam. Mater ducis Bulionii ex morbo, quem aegritudo animi adduxerat, revalescit. Proponunt quidam ad demendos metus et regi Galliae et aliis, Sedanum ut ad tempus custodiendum detur landgraviae. Verum id hic placiturum non puto. Rex Angliae multum promovit, cum Porthmuthum per praefectum traduxit in suas partes.7 Poterit enim iam e Dania naves accipere et milites. Forte et a Dunquerca, quod metuentes parlamentarii reddiderunt Batavis naves quas Warwicius ceperat iure talionis contra eas, quas Batavi ceperant ex Anglia Dunquercam euntes cum victu et paratu bellico.8
Deus, etc.
H. Grotius.
Lutetiae, XX/XXX Augusti 1642.
Bovenaan de brief in de copie te Leipzig: Argumentum. Rex Sedano inhiat. Hispanica. Italica. Varia Gallica. Papa Mirandulam capere tentavit. Sedanum landgraviae in sequestrum dandum.