Nobilissime domine,
Literas a me missas antehac ad magnum Suediae cancellarium2 in itinere apertas et, quod chartarum aderat, exemptum fuisse doleo. Itaque in posterum diligentius ei malo occurram.
Conjecturas Nobilitatis vestrae super Curtiano3 Breman itinere approbo. Forte etiam cum archiepiscopo Bremensi4 novi struet aliquid. Certe si non aliud, consilia civitatis illius speculabitur.
D. Bannerii5 processus hoc negotium injungent imperatori6, ut nulli parcat operae ad quaerendum militem et, sine quo miles non fit, pecuniam. Audimus etiam ad Moenum, ad Heilbrunam et alibi magnas coire caesarianorum copias.
Propiores jam Rheno Danubioque sunt Suedi nostri quam mari Baltico, ne istuc eos brevi remigraturos speret Curtius, unde venerunt.
De postulatis Suediae Galliaeque singulatim ne disputem, certe apud aequos principes non facile se excusabunt Batavis, quod negant diplomata ad veterem formulam.
Novam D. Bannerii victoriam, quam postrema literarum Nobilitatis vestrae7 pars affirmat, nuntiavi ministris regiis, qui sive pacem cupiunt, sive, quod magis reor, bellum, certe nostra prospera lucro suo deputant. Miror ita contemni a D. Bannerio scripturarios, ut ne suae quidem gloriae divulgatores secum habeat. Atqui, si Horatium audimus, qui et miles fuit et aulicus:
Paulum sepultae distat inertiae Caelata virtus8.Semper de Hassiae rebus ita existimavi facile repertum iri aliquid, quo vidua princeps9, tacite de sacrorum libertate quantum sibi petit, acciperet; ut vero
263
etiam pro aliis ipsa tantundem stipuletur, res major videtur ipsius viribus et quam ipsa Anglia etiamsi maxime pacem domi haberet, vix auderet sibi polliceri. Ego vero et hoc addam posse quidem imperatorem sine pacto sacra relinquere, quo reperit, statu; ut sine ordinum conventu possit religionem a secunda dissonam ac segregem admittere, haud facile putem concessuros, qui jura publica Germaniae callent: -nisi quod tu, docte Trebati, Dissentis10.Felicissima omnia precor Nobilitati vestrae.
Nobilitatis vestrae addictissimus
H. Grotius.
Lutetiae, 6/16 Aprilis 1639.
Venit ad nos Chemnitius, doctissimi theologi Chemnitii11 nepos12, cancellarii, ni fallor, Holsatici13 filius. Eum mihi bonis moribus probatum commendare vobis aequum censui. Pro fratris ipsius14, qui Viennae captus habetur, libertate laboramus. Speramus ducem Vinariensem egregia hinc auxilia habiturum.
Copiae regis15, quae in Hispaniam destinabantur, partim nunc in Italiam mittuntur sublevandis viduae Sabaudiae16 periculis.