Mi frater,
Velim sane et Mileterii libros et alios ad pacem facientes ad vos copiose adferri,2 ut quibus talia cordi sunt legant, examinent, adiuvent. Scio haec Santris3 non placere. Sed brevis est haec vita. Cogitanda aeternitas et quod ei maxime placeat qui solus eam potest dare. Qui hic nunc in rerum gubernaculis versantur,4 occupati rebus magis urgentibus5 non multum Mileterium adiuvant. De domino Salmasio6 si quid propius intelligis, fac
320
sciam. Gratulor tibi de advocatione principis. Est id tibi honorificum.7Non Vindocinensis tantum abest,8 sed et ad eadem loca recepit se dux Bulionius, nolens de Sedano depacisci. Omnino videntur motus esse in partitudine. Pacis inter Romam et adversae partis foederatos magis magisque spem perdimus, sed brevi momento magnae ibi mutationes evenire possunt. Ego de nostra cum Danis controversia nihildum locutus sum in publico, quia mandata nulla adhuc accepi.9 Causae publicabuntur pro eventis. Batavi, ut solent, controversiam hanc volunt vertere in usus suos, quod et poterunt non nolente Suedia sub aequis legibus.10 In Anglia magna est partis utriusque pertinacia. Quantum tamen humanis iudiciis assequi licet, res regis non optimo sunt in loco, tot Scotis in Angliam regressis et vix ullo contra apparente auxilio. Unde enim? A papa? Ab imperatore? A rege Hispaniae? A Dano? Omnes negotium habent. Gallia etiamsi negotium non habeat, tamen nolit.11 Ego etsi video res Suedicas satis ire prospere, tamen non desino pro pace vota fundere.
Mitto quaedam ad Latium pertinentia; utatur qui volet.12 Didericus13 dubitat cui exercitui se velit addere.14 Magna hic parantur, sed multa in speciem magis quam re valitura. Nostrorum in Daniam processus et Ragotskius15 plus hoc anno Galliae proderunt quam aut virtus Gallorum aut prudentia.
Deus te, tuam, tuos servet,
tibi obligatissimus frater,
H. Grotius.
Lutetiae, 16 Aprilis 1644.