eLaborate
::: eLaborate options :::
    Show pagebreaks
    Show variations
    Search



    Searchform

    Fulltext search

    Search domain

    Search site
    Search current document

    Letter



    3901. 1638 december 25. Aan A. Oxenstierna1.

    Excellentissime atque Illustrissime Domine,

    Venit ad regem2 cursor Brissacum benignis conditionibus duci Vinariensi3 deditum nuntians. Magnum id duci firmamentum erit ad retinenda, quae ceperat

    777

    alia famamque ei augebit virtutis, prudentiae, constantiae, ut qui copiis exiguis maxima a se pericula depulerit et rem maximam confecerit. A Gallis hanc urbem non minus duci quam hosti extorquere volentibus diu ita fuit adjutus tenuiter, ut prope desertus videri posset. Sero qualia ante oportuerat auxilia venerunt in partem propinquae jam gloriae.

    De Goetsii4 reatu et successore ejus Mansfeldio5 literae huc multis ex partibus adventant; adjiciunt eae Laufenburgi partem transrhenanam ab hoste derelictam. Goetsii periculo commotos qui sub eo fuerant duces minari atrocia. Mansfeldium esse ad Gutembergam arcem nuper captam a caesarianis6, ubi alimentorum nonnihil repererit. Ad Sennas itinera sua divisisse ducem Carolum7 et Horstium8, hunc in Burgundiae comitatum, illum ad Drusenhemum. Ducem Vinariensem commeatibus bonis acceptis ex Helvetico solo Lauffenburgi in Alsatica ripa praesidio collocasse musquettarios sexcentos, equites quingentos. In eadem ripa novum ab eo strui castellum Henningam contra. Partem equitatus missam in vallem Wesendaliam refovendis suis equorumque corporibus. Fugis exhaustos caesarianos exercitus, vix ut eorum, qui sub Goetsio fuere, partes duae tertiae, aliorum dimidia restet.

    Mortuus hic est pater Josephus9 nihil minus quam quod dicebatur capucinus ideoque capucinis odiosus semper non minus quam proceribus plebique. Ostendunt id quae ad lacerandam ejus memoriam scribuntur quotidie. Is per iniquissimam spem multum nocuit rebus protestantium. Est tamen nonnihil damni in ejus morte, quia aliquos se pejores reliquit in negotiis.

    Gliscit Venetorum a Turca10 metus eoque illi se magis ad imperatorem11 et Polonum12 vertunt, quod et ego hic signis quibusdam experior.

    De pace Turcae cum Persa13 Italorum literae ultra dubitare nos vetant adduntque ducentis navibus Cretam a Turcis peti. At Veneti ajunt se exspectare a Persa legatos.

    Augustae Taurinorum Valerius quidam14 et alter hospitiorum comitatus aulici designator15 supplicio affecti sunt; historia criminum nondum ad nos pervenit.

    Exspectantur novi cardinales a pontifice16, cui non parum molestiae decessit mortuo patre Josepho assiduo ejus purpurae flagitatore.

    Viquefordius17 brevi hic aderit, ducis Vinariensis missu, quantum audio, in Angliam iturus.

    778

    Deus, Excellentissime et Illustrissime Domine, det nobis ea, quae ad bonam pacem ducunt.

    Tuae Sublimitatis cultor devotissimus
    H. Grotius.

    Lutetiae, 15/25 Decembris anni 1638.

     

    Mitto tabulam exactam Brissaci qualiter obsessum fuit. Pons, qui Philippiburgi fuerat, translatus est Drusenhemum.

    Dux Mutinensis18 ab Hispano19 Oceani praefecturam accepisse dicitur, quomodo jam ante interioris maris frater ducis Etrusci20. Mogorensis rex21 Persidem invadens necessitatem Persae conficiendae quoquomodo pacis imposuisse scribitur.

    Adres: Axelio Oxenstiernae, Sacrae Reg. Maj. Regnorumque Sueciae Senatori et Cancellario.

    Notes



    1 - Gedrukt Epist., p. 489; Oxenst. Skrifter 2. afd. II, p. 557. Gedeelt. in vert. in Brandt-Cattenb., Leven II, p. 189.
    2 - Lodewijk XIII.
    3 - Bernhard, hertog van Saksen-Weimar.
    4 - Johann, graaf van Götz.
    5 - Philipp, graaf van Mansfeld.
    6 - De troepen van Ferdinand III.
    7 - Karel IV, hertog van Lotharingen.
    8 - Johann von Horst.
    9 - François Leclerc du Tremblay -père Joseph-, gestorven op 18 december 1638.
    10 - Murád (Amurath IV), sultan der Ottomanen.
    11 - Ferdinand III.
    12 - Wladislas VII (IV).
    13 - Safī.
    14 - Valerio Rossi.
    15 - Niet geïdentificeerd; vgl. no. 3898, p. 772.
    16 - Urbanus VIII.
    17 - Joachim de Wicquefort.
    18 - Francesco d'Este, hertog van Modena.
    19 - Philips IV.
    20 - Gian Carlo de Medici (1611-1663), broer van Ferdinando II de Medici, groothertog van Toscane.
    21 - Sjah Djehan.