eLaborate
::: eLaborate options :::
    Show pagebreaks
    Show variations
    Search



    Searchform

    Fulltext search

    Search domain

    Search site
    Search current document

    Letter



    4972. 1640 december 15. Aan Willem de Groot1.

    Frater dilectissime,

    Quod literas meas quamprimum fieri potest habere desideras, in eo ostendis, ut in omnibus aliis rebus, quanti me facias. Mittam ergo posthac ad praescindendam moram omnem meas non per D. Spiringium2, sed directe. Verum nolo id tuo fiat sumptu, cum quae scribo sint de rebus meis satisque tu cura earum oneraris, etiamsi non accedat injustum impendium.

    In Annotatorum editione3 multa mihi acciderunt adversa, primum quod D. Vossius4 a me rogatus non relegit quod misi ἀπόγραφον. Est quidem id factum ex bene correcto exemplari. Sed non mirum est descriptores labi interdum. Meam ego culpam ad hoc libenter fateor: ita me properum esse in relegendis meis operibus, quia sensus et tota cohaerentia mihi animo haeret, ut non accentuum tantum, sed et literarum errores inter legendum facile praetervehar. Deinde nimia ista typographi festinatio in causa est, quominus a pluribus relegantur ista specimina. Tum Cursellius5 linguae Graecae et Hebraicae minus est peritus quam vellet credi et dubito, an non aliorum opera a me factus sit alienior, certe sine mea culpa. Valde autem mihi dolet opus, quod inter mea optimum puto

    666

    proditurum, cum tot foeditatibus, ut mirum non sit futurum, si vel hinc arripiant materiam inimici me ut imperitum calumniandi.

    D. Salmasius6 apud nos fuit. Vidit cardinalem, qui eum ad romanam religionem, sed humane satis invitavit. Puto rediturum Lugdunum et majus ex Gallia quam a Batavis honorarium ei datum iri, ut nihil edat contra papam et ut huc nuntiet sedulo quaecunque in Batavis compererit. Nostra scripta, quantum audio, ei non placent. Et vereor, ne et Vossium et Cursellium a me nonnihil abduxerit.

    Pagellas Annotatorum post M nondum accepi; scripsi autem ad Tresellium7 saepius, ut inquirat, ubi haereant, indicato ei nautae nomine8.

    Corvinum9 nihil aut mihi aut tibi respondere miror. Nescio, unde illi hic metus. Sed multi sunt, qui ex meis scriptis, quae veri plena arbitror, odium soli et in suos recasurum timeant.

    De Blaviis10 etiam quid dicam, nescio. An me meaque ament, an non ament, an in rebus meis aliena potius quam mea sequantur arbitria, dubium me ipsi faciunt. Rogo vero iterum, ut, si fieri potest, aliquem, qui in religione moderate sentiat, habeamus nobis fidum, qui significet aut mihi aut tibi, quid fiat; interpellet interdum; per quem sciamus, an ista, de quibus proxime monui, ita sint edita, ut volui ego, an contra meam sententiam omissa aut mutata aliqua; multum enim et veri et pacis et mea refert, ne id fiat.

    Vergoesius11 spero faventes habebit ventos, ut peragat quae suscepit. Alioqui ea via erit ineunda, quam dixi. Tam valde cupio quam quicquam, ut et tria hucusque ἀνώνυμα12 ita accedant Annotatis, ne separari possint, tum vero ut responsum meum ad Maraisium13 et Frontonem14 quam emendatissime edatur et illis, quae dixi, accedat, ut legi possit a quam plurimis. Puto enim me omnibus objectis quantum non pertinacibus satis est respondisse, et viros hic eruditissimos habeo, qui plane mihi in omnibus accedunt, etiam qui ante multo aliter sensere.

    Petrum15 intelligo agere non quae nos volumus, sed quae ipse vult, quod si bene sibi successurum putat, fallitur. Uxoris meae indulgentia tot et tanta male contracta debita persolventis eum corrupit. Posthac et me et ipsam alios reperiet. Et bona nostra dispensabimus pro cuiusque officio. Ego in mea sententia persto nihil ei esse utilius, quam ut Amstelodamum eat. Ibi reperire poterit optimum matrimonium et liberis suis spes egregias, si laboret ut debet, sive in Indicanis, quod sane velim vel in hoc ut otium dediscat, sive in aliorum negotiis. Senator16 dicit se causa habere, cur id non probet. Eae causae neque

    667

    filium meum neque me tangunt, sed ipsum senatorem et alios eius propinquos. Ego vero ista aliorum meis praeferre non debeo. Rogo ad nos omnia quae scire nos attinet perscribas diligenter.

    Induciae per Italiam durant adhuc. Quid in posterum de iis futurum sit, difficilis est conjectura.

    Catalanorum motus adhuc manent, sed non sine seminibus discordiarum inter ipsos.

    Fedus Suediam Galliamque inter17 renovatum nondum est, pendet deliberatio et multis nodis implicatur.

    Multis in locis sermo est velle Hispanum jus et possessionem in Belgica suam tradere Ferdinando III, accepta permutatione cis ultraque Alpes in iis locis, quae multum utilia esse possunt ducatui Mediolanensi. Eo modo pacem fore sine labore ac disputatione, quia inter Batavos et Ferdinandum nihil hostile intervenit.

    De novo onere solidi in florenum rerum promercalium exemta haec sunt vinum, panis, carnes ad esum.

    In Helvetiis et Rhaetis nihil aliud sunt quam dissidia et factiones et nutans inter ista libertas.

    Vale, frater optime, cum matre, uxore, liberis et amicis daque veniam, quod toties tibi de meis negotiis molestus esse cogor.

    Tibi obligatissimus frater
    H. Grotius.

    Lutetiae, 15 Decembris 1640.

     

    Utilissimus haud dubie christiano orbi erit libellus, quem adversus Maraisium scripsi, sed factiosis odiosus. Ei odio volui te quantum licet subtrahere. Velim scire, ecquis sit ex fautoribus Cornhartii18 Amstelodami nostri amans et cujus opera uti liceat. Cogita, quaeso. Remonstrantes sibi timent in rebus suis incertis. Itaque minus audent. Forte e pontificiis moderatioribus aliqui nobis utiles esse possent.

    Libros non editos meos, quos Petrus penes se habet, rogo, ut quavis ratione tuae facias potestatis; maltum enim id mea refert. Quaeso sciam, quid futurum sit de Paralipomenis poëmatum19, de illis ad Lucanum20 et de Veritate religionis christianae21. Nam de Anthologia22 quid sperare audeam, ubi tam stupidi aut tam negligentes sunt correctores! Rogo, quantum possum, ut cures antehac ἀνώνυμα et responsum ad Maraisium Annotatis sic accedere, ut separari nequeant.

    Catalanis ita suspecti sunt legati, quos Madritum miserant23, ut eos vetuerint intra fines reverti, ne ipsi a rege corrupti corrumpant alios.

    Archiepiscopus Burdegalensis24 rursum duas cepit naves hosticas. Leganesius25 multum militem scribit in Germania et Helvetia. Antonius Sarmiento26 cum magnis mandatis ab Hispano Bruxellas mittitur.

    Notes



    1 - Gedrukt Epist., p. 907; de woorden ‘Petrum...non debeo’ gedrukt Clavis Epist. Grotii. Antw. op no. 4953; beantw. d. no. 4984.
    2 - Petter Spiring Silvercrona, resident en raad van financiën van Zweden in Den Haag.
    3 - Grotius' Annotationes in libros Evangeliorvm...; Ter Meulen-Diermanse no. 1135.
    4 - Grotius' vriend de Amsterdamse hoogleraar Gerardus Johannes Vossius.
    5 - Etienne de Courcelles. Hij verzorgde voor Grotius correctiewerk.
    6 - Claude de Saumaise, klassiek filoloog, hoogleraar te Leiden. Hij bevond zich sinds oktober in Frankrijk.
    7 - Daniël Tresel, koopman te Rouaan.
    8 - Cornelis Jansz.; vgl. no. 4946 en n. 4.
    9 - Johannes Arnoldi Corvinus, rechtsgeleerde te Amsterdam; hem was verzocht medewerking te verlenen bij het corrigeren van de drukproeven van Grotius' werken (vgl. no. 4801).
    10 - Dr. Johan en Cornelis Blaeu, drukkers-uitgevers te Amsterdam.
    11 - Zie betreffende de gebroeders Van der Goes no. 4959, n. 5.
    12 - Commentatio...de Antichristo...; Explicatio...de fide & operibvs; Explicatio Decalogi... Zie voor de volledige titels no. 4684, nn. 4, 5 en 2. Deze traktaatjes werden herdrukt achter in Grotius' Annotationes in libros Evangeliorvm...; Ter Meulen-Diermanse nos. 1102, 1111 en 1118.
    13 - Samuel Desmarets - Maresius -. Hij had een Dissertatio de Antichristo... tegen Grotius' Commentatio...de Antichristo geschreven. Zie Ter Meulen-Diermanse no. 1100 rem. 5. Grotius beantwoordde de aanval met zijn Appendix...de Antichristo...; Ter Meulen-Diermanse nos. 1128 en 1129.
    14 - Pierre Du Moulin had eveneens, onder het pseudoniem Hippolytus Fronto Caracotta, tegen de Commentatio...de Antichristo geschreven. Zie Ter Meulen-Diermanse no. 1100 rem. 5. Grotius' Appendix... was ook hierop een antwoord.
    15 - Over de moeilijkheden met Pieter de Groot zie men nos. 4709, 4726, 4747 en 4757. Voor Grotius' wensen ten aanzien van zijn zoon zie men verder nos. 4897, 4918 en 4921.
    16 - Grotius' zwager Nicolaes van Reigersberch, raadsheer in de Hoge Raad.
    17 - Het verdrag tussen Zweden en Frankrijk werd in juni 1641 verlengd; zie Du Mont, Corps Dipl. t. VI. I, p. 207vv.
    18 - Dirck Volckertsz. Coornhert (1522-1590).
    19 - Het betreft de uitgave Hug. Grotii Poemata omnia. Editio quarta. Lugduni Batav. Apud Hieronymum de Vogel. MDCXXXXV; Ter Meulen-Diermanse no. 5.
    20 - M. Annæi Lvcani Pharsalia...Additæ sunt in fine Hvgonis Grotii notæ... Amsterodami Apud Ioannem Blaeuw. A.o MDCXLIII; Ter Meulen-Diermanse no. 430.
    21 - Ter Meulen-Diermanse no. 952. Deze editie was zojuist verschenen; zie de brief van Willem de Groot dd. 10 december, no. 4964.
    22 - Anthologia Graeca cum versione Latina Hugonis Grotii edita ab Hieronymo de Bosch. Ultrajecti e typographia B. Wild & J. Altheer MDCCXCV-MDCCCXXII; Ter Meulen-Diermanse no. 534.
    23 - De hertog van Cardona, García Gil Manrique, bisschop van Barcelona, en Juan Bautista de Campania, bisschop van Tortosa.
    24 - Henri d'Escoubleau de Sourdis. Hij leidde de krijgsoperaties ter zee tegen Spanje.
    25 - Diego Mexía Felípez de Guzmán, markies van Leganés, Spaans goeverneur van Milaan.
    26 - Don Antonio Sarmiento de Acuña.